Rynek i stawki
Ile zarabia modelka w Polsce
Pytanie o zarobki modelki prawie zawsze dostaje złą odpowiedź, bo pada w formie jednej kwoty. Wynagrodzenie w tej branży składa się z kilku niezależnych elementów i to ich układ, a nie sama stawka, decyduje o tym, ile zostaje w kieszeni.
Pytanie „ile zarabia modelka” dostaje w internecie dwie odpowiedzi i obie są nieprawdziwe. Pierwsza to jedna kwota za dzień, podana bez kontekstu. Druga to opowieść o wielkich pieniądzach w międzynarodowej modzie, która nie ma nic wspólnego z polskim rynkiem komercyjnym. Sensowna odpowiedź wygląda inaczej: to nie jest jedna liczba, tylko cztery niezależne składniki.
Z czego składa się wynagrodzenie
Stawka dzienna
Zapłata za czas i pracę na planie. To jest ta liczba, którą wszyscy mają na myśli, pytając o zarobki, i jednocześnie zwykle najmniejszy składnik przy dużych produkcjach. Stawka dzienna zależy od typu produkcji, doświadczenia, rynku lokalnego i tego, jak długi jest dzień zdjęciowy.
Buy-out
Wynagrodzenie za korzystanie z wizerunku w opisanym zakresie. To jest ta część, która sprawia, że ta sama osoba za ten sam dzień pracy może dostać kwotę wielokrotnie wyższą. Przy zdjęciach do sklepu internetowego buy-out bywa symboliczny. Przy kampanii z emisją telewizyjną i reklamą zewnętrzną potrafi znacząco przewyższyć stawkę dzienną.
Prowizja agencji
Agencja pobiera prowizję od wynagrodzenia. Bywa naliczana od kwoty brutto kontraktu albo doliczana do stawki po stronie zamawiającego, i to rozróżnienie ma duże znaczenie dla tego, ile faktycznie zostaje w kieszeni. Warto zapytać o to przy podpisywaniu umowy z agencją, a nie po pierwszym zleceniu.
Dodatki
Przymiarka, nadgodziny, dojazd, nocleg, praca w weekend. Osobno wyceniane pozycje, które przy dłuższych produkcjach potrafią stanowić zauważalną część rozliczenia, a przy krótkich są pomijalne.
Dlaczego nie podamy Ci widełek
Bo każda liczba bez kompletu założeń wprowadza w błąd, a komplet założeń to: rodzaj produkcji, długość dnia, miasto, doświadczenie, liczba osób w obsadzie i, przede wszystkim, zakres licencji. Zmiana samego zakresu licencji, przy identycznej reszcie, potrafi zmienić wynagrodzenie kilkukrotnie.
Zamiast liczby, która wygląda konkretnie i jest bezużyteczna, lepiej mieć strukturę pytania. Osoba, która przy propozycji zlecenia pyta: „jaka stawka dzienna, jaki buy-out, jakie media, jakie terytorium, na jak długo”, dowie się więcej niż z dowolnej tabeli w internecie.
Co realnie podnosi stawkę
| Czynnik | Dlaczego działa |
|---|---|
| Szeroka licencja | telewizja i reklama zewnętrzna to najdroższe pola eksploatacji, bo mają największy zasięg i najtrudniej je wycofać |
| Wyłączność branżowa | zobowiązanie, że przez czas trwania kampanii nie wystąpisz u konkurencji, ogranicza inne zlecenia i musi być za to zapłata |
| Rozpoznawalna twarz | ryzyko dla marki maleje, wartość rośnie, ale też rośnie ryzyko po stronie osoby, jeśli kampania okaże się kontrowersyjna |
| Umiejętności poza wyglądem | praca przed kamerą, język obcy, taniec, sport, prowadzenie samochodu, jazda konna: każda z nich zawęża pulę kandydatów |
| Krótki termin | obsada dostępna z dnia na dzień jest warta więcej, bo produkcja nie ma alternatywy |
| Zmiana wyglądu | obcięcie włosów, zmiana koloru, utrzymanie formy do konkretnego dnia: to praca, która trwa dłużej niż sesja |
Co obniża realny zarobek, choć stawka wygląda dobrze
- Długi dzień bez zapisu o nadgodzinach. Dwanaście godzin rozliczone jak osiem to realna obniżka stawki godzinowej o jedną trzecią.
- Dojazd na własny koszt. Przy produkcji w innym mieście potrafi zjeść znaczną część wynagrodzenia.
- Przymiarka jako „spotkanie”. Jeśli przymiarka nie jest osobno płatna, to jest to dodatkowy dzień pracy za darmo.
- Licencja bezterminowa w cenie licencji rocznej. Oddajesz wizerunek na zawsze za cenę wynajmu na rok.
- Koszty portfolio potrącane z wynagrodzeń. Konstrukcja, w której najpierw jesteś winien agencji, a dopiero potem zarabiasz.
Jak wygląda to od strony zamawiającego
Warto znać drugą stronę, bo to tłumaczy, dlaczego negocjacje wyglądają tak, a nie inaczej. Zamawiający zwykle ma budżet całkowity na produkcję, w którym obsada jest jedną z kilku pozycji obok ekipy, studia, sprzętu i postprodukcji. Kiedy pyta o „cenę modelki”, często nie wie, że powinien osobno wycenić licencję, i dowiaduje się o tym dopiero przy trzeciej ofercie.
Dlatego zapytania układane przez generator briefu mają zakres licencji zapisany od razu. Dla osoby po drugiej stronie oznacza to propozycję, w której widać, za co dokładnie płaci marka, i którą można sensownie wycenić bez trzech telefonów.
Podatki i forma rozliczenia
Wynagrodzenie za udział w produkcji rozliczane jest najczęściej umową zlecenia albo umową o dzieło, a przy większym wolumenie zleceń część osób prowadzi działalność gospodarczą. Każda z tych form ma inne skutki składkowe i podatkowe, a przy przeniesieniu praw i udzieleniu licencji na wizerunek pojawiają się dodatkowe niuanse. To jest moment, w którym warto porozmawiać z księgowym, a nie z forum internetowym.
Podsumowanie w trzech zdaniach
Stawka dzienna jest tylko jednym z czterech składników i przy dużych kampaniach bywa najmniejszym. O realnym wynagrodzeniu decyduje zakres licencji, a nie prestiż produkcji. Osoba, która potrafi zapytać o media, terytorium i czas, zarabia więcej niż osoba, która pyta wyłącznie o stawkę za dzień.